Тры радзімы, адна душа… Партрэт бабруйскага паэта Міхася Барынава, які знайшоў сваю музу ў трох куточках Беларусі

Любоў аж да трох малых радзім захоўвае ў душы Міхась Барынаў – таленавіты паэт, вершы якога змяшчаюцца на нашай літаратурнай старонцы «Вясна» з зайздроснай перыядычнасцю. Жыхар горада на Бярэзіне, любячы і клапатлівы муж і бацька, адказны працаўнік любімай справы і проста добры чалавек – усе гэтыя кампліменты можна адрасаваць да нашага паэта. А яго любоў знахо­дзіць адлюстраванне ў вершах, якія, па словах Міхаіла Мікалаевіча, па большай частцы можна ахарактарыза­ваць як грамадзянская лірыка.

Страчаная радзіма

Тры радзімы – гэта вёска Ветухна, дзе сталеў і заканчваў школу будучы паэт, горад Бабруйск, у якім жыве вось ужо 35 гадоў, і пасёлак Ялізава, дзе працуе Міхаіл доўгія гады. Гэтыя родныя сэрцу мясціны знайшлі сваё адлюстраванне ў вершах паэта з Бабруйска. Нарадзіўся Міша ў пасёлку Печанеж Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Бацькі працавалі службоўцамі ў мясцовым саўгасе.

Мама любіла чытаць і сваім прыкладам змагла захапіць і сыноў Канстанціна і Міхаіла. Нягле­дзячы на тое што маці выхоўвала дзяцей практычна адна, кожная паездка ў райцэнтр Касцюковічы ўключала ў сябе наведванне кнігарні з абавязковай пакупкай кніг для сябе альбо для дзяцей. У той час добрыя кнігі былі дэфіцытам, і маці часам выменьвала іх у зборшчыкаў рыззя і макулатуры, якія ездзілі па вёсках. Так паступова ў кватэры з'яўляліся кнігі Быкава, Гайдара, Шамякіна, Пушкіна, Лермантава, Караткевіча і многіх іншых пісьменнікаў.

Прыкладнай сям’і не адбылося: бацька амаль не жыў з імі, а прыязджаў толькі з нагоды. Але і ў гэтыя кароткія перыяды сумеснага жыцця бацька таксама прывіваў сваім сынам любоў да чытання. Ён часта наведваў мясцовую бібліятэку, чытаў шмат сам, па яго прыкладу чыталі і дзеці. Падабалася гісторыка-­прыгодніцкая тэматыка, таму і палюбіліся шматтомнікі Аляксандра Дзюма. Баць­ка выдатна йграў на гармоніку, але сваім дзецям не перадаў такога майстэрства. Пазней, калі ў вёсцы Ветухна з'явілася музычная школа, Міхась адчуў цягу да падобнай музычнай прылады – баяна. У жыцці Міхаіл і цяпер адчувае, што музыка – гэта частка яго сутнасці. Маці любіла спя­ваць, але дэманстравала гэта вельмі рэдка: толькі на якіх-­небудзь агульнасямейных ці вяс­ковых святах. Яна стала першым цярплівым слухачом яго дзіцячай няўпэўненай ігры на баяне і падпявала пад няўстойлівыя акорды. Гэта служыла сыну падтрымкай і садзейнічала далейшаму інтарэсу і жаданню вучыцца ў музычнай школе. У цэлым Міхаіл з падзякай прыгадвае ўвесь педагагічны калектыў Ветухноўскай сярэдняй школы, дзе кожны з настаўнікаў унёс свой станоўчы ўклад у яго сталенне. Падзяка педагогам знайшла адлюстраванне ў вершах «Па старых фота» і «Настаўнікам».

Удзельнічаць ва ўсіх справах школы яму спрыяла настаўніца малодшых класаў Ксенія Лаўрэнцьеўна Гарбачова, яна ўсяляк заахвочвала і развівала творчыя задаткі сваіх вучняў. Ужо ў 3-м класе Міхась са сваім сябрам і аднакласнікам Ігарам Новікавым пісаў сачыненні на зададзеную тэму ў вершах. Абодва хлопчыкі любілі маляваць, былі актыўнымі ўдзельнікамі ўсіх школьных падзей, пісалі вершы аб тым, што натхняла: сяброўстве, першых пачуццях, малявалі насценгазеты да значных свят. Сваё сяброўства яны пранеслі праз жыццё. І сёння сябры дзяцінства маюць зносіны, дзеляцца адзін з другім сваімі дасягненнямі, радасцямі і нягодамі.

Пераезд у горад на Бярэзіне

У 1990-м Міхась скончыў школу з сярэбраным медалём і паступіў у Мінскі радыётэхнічны тэхнікум, дзе правучыўся да 1993-га. Неўзабаве родная вёска была знішчана: побач з кожнай хатай капаўся катлаван, тэхнікай закопвалі дамы, раўняючы іх з зямлёй. Так на месцы вёскі з'явілася пустка, парослая быльнікам. Таму гады вучобы прыпалі на пераезд сям'і ў каларытны Бабруйск. Вельмі здзіўлены быў хлопец таму, што ў горадзе непадалёк ад іх шматпавярхоўкі распасціраліся палі з пасаджанай гароднінай. З'явілася добрая магчымасць дадатковага заробку на палях, дзе яны працавалі ўсёй сям'ёй. Здзіўлены быў і тым, што амаль побач з іх шматпавярховым домам, уздоўж Бярэзіны, рос арэшнік, але арэхі ніхто не збіраў, быў лес, поўны ягад і грыбоў... І хлопец, які прывык да жыцця ў вёсцы, быў вельмі рады магчымасці збіраць гэтыя дары прыроды ўжо ў гарадскіх рэаліях. А Бабруйск стаў для Міхася другой малой радзімай. Нямала радкоў прысвяціў паэт любімаму гораду: «Узыход над Бабруйскам», «Світанак над Бярэзінай» і многія іншыя. Незвычайна трапяткія пачуцці да прыроды адчувае бабруйскі паэт і перадае нам, чытачам, гэтую любоў праз тонкія паэтычныя выявы.

Любімае прадпрыемства

Навучаючыся ў тэхнікуме, будучы энергетык сустрэў сваё першае каханне. З гэтага часу ў вершах Міхаіла любоўная лірыка зайграла асаблівымі фарбамі. Неўза­баве ён ажаніўся, а ў 1998 годзе нарадзілася дачка Алена. Цяпер вершы ўжо былі прысвечаны маленькай дачушцы. У 2003-м працаваў на шынным камбінаце ў Бабруйску, але паступіла прапанова працаваць на шклозаводзе ў Ялізава, дзе і працягнуў сваю працоўную дзейнасць на пасадзе электраманцёра і вырас у прафесіі да намесніка галоўнага энергетыка. Працуе там Міхась і да гэтага часу. У 2006 годзе ён вырашыў атрымаць вышэйшую адукацыю і паступіў на завочнае аддзяленне ў БНТУ, які паспяхова скончыў.

...Жыццё цякло сваёй чаргой, утварыўся нейкі руцінны кругазварот падзей, пакуль Міхась Барынаў не сустрэў тое каханне, што засланіла сабой усё. Яно дало сілы жыць неяк па-іншаму, натхніла на напісанне больш за сотню вершаў любоўнай лірыкі. У гэты ж перыяд Міхаіл размясціў свае вершы ў сацсетках на папулярнай у той час пляцоўцы, дзе людзі спрабавалі злучыць верш, карцінку і музыку. Заўважыўшы, што ў яго вершах ёсць сутнасць, кампетэнтныя людзі параілі размяшчаць радкі вершаў на іншых сайтах, дзе сябе праяўляюць многія творчыя асобы. Так ­пайшло-паехала…

Калі набыў гармонію ў душы, наладзілася і асабістае жыццё, неўзабаве з'явіліся дзеці: у 2013-м – дачка Анечка, у 2016-м – сын Ванечка. Любячы бацька піша для сваіх дзяцей серыю вершаў пад назвай «Анюткіны апавяданні», якія носяць жартаўліва-дзіцячы характар. Цешыць і тое, што эксперты па вершаскладанні высока ацанілі яго творчасць. Пазнаёміўся Міхась Барынаў і з іншымі бабруйскімі паэтамі і вось ужо тры гады ўвахо­дзіць у склад літаратурнага ­аб'яднання «Сонечныя нівы». Тут ён адчуў сяброўскую падтрымку ў асобе старэйшых таварышаў па пяры. Вельмі часта Міхаіл Мікалаевіч на сяброўскія сустрэчы з паэтамі прыносіць з сабой баян, і тады гутаркі, якія суправаджаюцца чытаннем вершаў і чаяваннем, праходзяць удвая весялей. На думку паэта, людзі маюць патрэбу ў душэўнай абстаноўцы.

Дапытлівасць Міхаіла Барынава – гэта руха­ючая сіла наперад, яна дае яму сілы на новыя, цікавыя сустрэчы. Яму не абыякавая гісторыя свайго роду, ён шукае звесткі аб жыцці сваіх дзядоў і пра­дзедаў. Без гісторыі няма будучыні – такой думкі прытрымліваецца бабруйскі паэт. Яго дзед па матчынай лініі Чаркасаў Міхаіл Нікіфаравіч пайшоў на фронт радавым і прапаў без вестак у 1941 го­дзе. У сваіх вершах унук часта звяртаецца да дзеда – «З дзедам», «Медная кружка», «Напішыце мне ліст у 41-ы», «Добры дзень, дзядуля»... Таму тэма Вялікай Айчыннай вайны так хвалюе паэта. Ён з вялікай цікавасцю вывучае гісторыю вызвалення Бабруйска і Ялізава ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, бо гэтыя мясціны сталі блізкімі яго сэр­цу. І тады нараджаюцца вершы-прысвячэнні такім любым і родным малым радзімам...

...Всех нас посещают минуты тяжелые –
В них сам себе места не можешь найти,
Как будто бы осень, дожди невеселые
Тебя развернули к началу пути.
Пусть осень дождями, как нитью, пронизана,
Не думай, что время плохое пришло,
А просто езжай, поброди по Елизово,
И там отдохнешь ты немножко душой…

Паэт робіць акцэнт на прыгажосці ляснога пасёлка, які зачароўвае... Любоў да Радзімы, жанчыны, дзяцей, людзей – адзіны рухавік, дзякуючы якому бабруйскі паэт стварае свае паэтычныя радкі. А таму жадаем Міхасю Барынаву кахання бясконцага – невычэрпнай крыніцы творчага натхнення, простага чалавечага шчасця, напоўненага штодзённымі клопатамі аб сваёй сям'і, аб людзях, кар'ернага росту ў працы, творчага – на паэтычнай ніве, дужага здароўя і добрых людзей на жыццёвым шляху.

Таццяна Пацёмкіна
Фота Віктара Чабана